Dermatitis bij katten is een veelvoorkomende aandoening die jeuk, roodheid en huidirritatie veroorzaakt. Er zijn een heleboel dingen die huidproblemen kunnen veroorzaken bij katten, van vlooien tot voedselallergieën, en veel aandoeningen hebben dezelfde symptomen. Daarom kan het erg ingewikkeld zijn om bij huidziekten de juiste diagnose te stellen. Een van deze aandoeningen is allergische dermatitis bij katten. Het voorkomen en een vroege diagnose ervan zijn belangrijke factoren voor dermatitis bij katten. In dit artikel geven we een overzicht van veelvoorkomende oorzaken, tekenen en symptomen, zodat je ervoor kan zorgen dat je kat de juiste diagnose en de beste behandeling krijgt.

Oorzaken van allergische dermatitis bij katten

Allergische dermatitis is een huidaandoening die veroorzaakt wordt door een allergeen. Sommige van deze allergieën kunnen tot andere problemen leiden, zoals diarree, braken of ademhalingsproblemen. Net als mensen kunnen katten allergische astma krijgen. Dit zijn de vier meestvoorkomende oorzaken van allergieën bij katten:

1. Vlooienallergie

Vlooienallergiedermatitis komt heel veel voor bij katten. Katten kunnen allergisch worden voor het speeksel van de vlooien dat in de huid wordt geïnjecteerd wanneer de vlooien eten. Bij gevoelige katten kunnen slechts één of twee beten al voor ernstige irritatie zorgen. Dit kan weer leiden tot een secundaire infectie, waarbij de bacteriën op de huid het lichaam van de kat binnen kunnen dringen wanneer ze haar huid openkrabt. Vlooien verblijven het liefst rond de staartaanzet en op de kop en de nek. Als een vlooienallergie het probleem is, zal je dus vaak zien dat symptomen als haarverlies en korstjes zich concentreren op deze plekken.

Bij een allergische kat zijn er niet veel vlooien nodig om symptomen te veroorzaken, dus het is goed mogelijk dat je nooit een vlo ziet. Vlooien brengen het grootste deel van hun tijd door in zachte meubels in huis en springen alleen de kat op om te eten. Als je geen vlooien ziet, betekent dat dus niet dat ze er niet zijn. Een goede manier om te controleren of er vlooien zijn is om te zoeken naar vlooienuitwerpselen. Deze bestaan uit verteerd bloed. Kam de vacht van je kat uit op een stukje wit keukenpapier en maak eventuele zwarte vlekjes nat met een beetje water. Als het viezigheid of modder is, zal het niet van kleur veranderen. Vlooienuitwerpselen zullen echter een rode vlek geven wanneer het bloed in het papier vloeit.

2. Atopie

Atopie is een allergie voor dingen in de omgeving, zoals huisstofmijten, voorraadmijten, pollen, gras, bomen enz. Na verloop van tijd kunnen katten allergisch worden voor één of meerdere van deze allergenen in de omgeving. In het geval van seizoensgebonden allergenen, zoals pollen, doen de symptomen zich alleen gedurende bepaalde periodes van het jaar voor. Andere allergenen, zoals stof, kunnen het hele jaar door problemen veroorzaken. 

Atopische dermatitis komt meestal voor bij katten jonger dan vijf jaar, maar ook oudere katten kunnen er last van hebben.

Atopie zorgt meestal voor irritatie rond de kop, nek en oren en op de buik, zij en poten. Het is ook een oorzaak van otitis (ontstoken gehoorgangen). Ingeademde allergenen uit de omgeving (zoals pollen) kunnen bij katten naast huidsymptomen ook astma veroorzaken.

3. Voedselallergie of -intolerantie

Bij dieren kunnen ongewenste reacties op voedsel een 'echte' allergie zijn, met een immuunreactie op een bepaald eiwit, of een intolerantie, wat geen echte allergie is. De meestvoorkomende voedselallergenen bij katten zijn kip, zuivel, vis en tarwe. Voedselallergieën zorgen het hele jaar door voor huidsymptomen. Bovendien kunnen er zich maagdarmsymptomen voordoen, zoals braken of diarree (wat vaker voorkomt).

4. Contactallergieën

Sommige allergieën treden op wanneer je kat ergens mee in contact komt. Het kan bijvoorbeeld gaan om beddengoed dat met een bepaald wasmiddel gewassen is of plastic voerbakken. De symptomen van contactallergieën zijn afhankelijk van waar het contact zich voordoet. Teken van irritatie en haaruitval rond de kin komen veel voor bij voerbakallergieën. Andere delen van het lichaam kunnen in contact komen met andere chemicaliën of allergenen; de tekenen zullen zich voordoen op de contactpunten.

Tekenen en symptomen van allergieën bij katten

Katten zijn er heel goed in om hun vacht en huid in goede staat te houden. Een gezonde kat heeft een glanzende, verzorgde en prachtige vacht. De tekenen van veel huidaandoeningen, waaronder allergische dermatitis bij katten, kunnen variëren van mild tot ernstig. Deze kunnen uit het volgende bestaan:

Milde tekenen

  • Haarverlies

  • Overmatig poetsen

  • Jeuk, krabben, likken of wrijven

  • Haarballen, omdat je kat zich meer verzorgt dan normaal en daarbij meer vacht binnenkrijgt

Matige tekenen

  • Schilferige plekken

  • Stinkende huid

  • Rode plekken, vlekken of puistjes

Ernstige tekenen

  • Korstjes of verdikte huid

  • Eosinofiele granulomen. Eosinofielen zijn een type witte bloedcellen die een rol spelen bij allergische reacties. Bij katten met ernstige allergieën kan je felrode bultjes zien of ophopingen van deze cellen op de huid. Ze zien er vaak erg ontstoken uit.

  • Vochtige dermatitis of pyoderma. Dit is vaak een gevolg van andere huidaandoeningen en wordt veroorzaakt doordat de kat haar eigen huid beschadigt doordat deze zo jeukt. Als er een secundaire bacteriële infectie opkomt, kan dat zeer lastig te behandelen zijn. Katten komen in een neerwaartse spiraal terecht van jeuk en zelfverwonding.

Hoe wordt allergische dermatitis bij katten vastgesteld?

Zoals we in het begin al vermeldden, hebben veel huidziekten dezelfde symptomen. De dierenarts zal dus testen moeten uitvoeren om bepaalde aandoeningen uit te sluiten of te bevestigen. Het kan hierbij gaan om schraapsels van de huid om parasieten op te sporen, plukken haar om te controleren op schimmelinfecties zoals ringworm, proeven met voer, biopsieën, bloedtesten en/of intradermale huidtesten.

  1. Een vlooienallergie wordt meestal vastgesteld door de aanwezigheid van de klassieke verspreiding van korstjes en jeukerigheid, evenals  de vlooienuitwerpselen waar we het al eerder over hadden.

  2. Atopie wordt meestal gediagnosticeerd na eerst andere dingen uit te sluiten en een bloedtest of intradermale test uit te voeren om erachter te komen van welke allergenen je kast last heeft.

  3. Als de dierenarts een allergie vermoedt, zal de hij of zij een eliminatieproef willen doen. Je kat zal een special therapeutisch voer te eten krijgen. Dit kan gehydrolyseerd voer zijn, wat betekent dat de eiwitten tot zulke kleine deeltjes afgebroken zijn dat het lichaam ze niet herkent als allergenen. Het kan ook een dieet zijn met een nieuw soort eiwit, zoals eend of hert, dat je kat nog niet eerder gegeten heeft. Het is ongelooflijk belangrijk dat je kat gedurende de hele proef (tot 12 weken lang) alleen dit voer eet.

Zoals je kunt zien, heeft huidziekte bij katten een methodische aanpak nodig wat de diagnose ervan betreft. Dit kan tijdrovend en duur zijn, dus wees voorbereid en overweeg altijd om een verzekering voor je kat af te sluiten. Wees geduldig met je dierenarts en het team terwijl ze het probleem van je kat proberen te achterhalen.

Dermatitis bij katten behandelen en voorkomen

De oorzaak van de allergische dermatitis bij je kat heeft invloed op het behandelen en voorkomen ervan. Houd er ook rekening mee dat sommige katten meer dan één type allergie hebben, waardoor er verschillende strategieën nodig zijn.

  1. Vlooienallergie. Een zeer strikte vlooienbehandeling met effectieve producten is meestal een relatief eenvoudige oplossing voor vlooienallergiedermatitis. Als je de huid van je kat beschadigd en ontstoken is door overmatig krabben, kan ze ook een antibioticakuur en misschien wat steroïden voorgeschreven krijgen om de jeuk te stoppen. De dierenarts kan je ook aanraden om je huis te behandelen en zo vlooien die zich in zachte meubels verbergen te verwijderen.

    Door deze effectieve, door je dierenarts aangeraden vlooienbehandelingen regelmatig te gebruiken, voorkom je dat je vlooien in huis krijgt en wordt je kat niet lastiggevallen. Je dierenarts kan ook aanraden je huis preventief een of twee keer per jaar te behandelen. Door regelmatig te stofzuigen, stimuleer je dat de eitjes uitkomen en kunnen de jonge vlooien worden gedood.

  2. Zodra je eenmaal de allergieën van je kat hebt vastgesteld, kun je een specifiek 'vaccin' krijgen dat specifiek voor deze allergieën is samengesteld. Dit wordt immuuntherapie genoemd. Om te beginnen zal ze kleine doses krijgen die over een periode van een aantal maanden steeds groter worden. Het doel is om je kat minder gevoelig te maken voor de allergenen.

    Het is natuurlijk ook nuttig om de kans op blootstelling te verkleinen om flare-ups te voorkomen. Dit kun je bijvoorbeeld doen door voorraadmijten te bestrijden of huisplanten weg te doen die mogelijk triggers zijn. Immuuntherapie werkt goed bij ongeveer 70-80% van de katten.

  3. Zodra je eliminatieproef van voedingsstoffen hebt voltooid, kun je uit enkele opties kiezen. Je dierenarts raadt mogelijk aan om je kat één voor één aan verschillende voedingsstoffen bloot te stellen om te achterhalen wat de trigger vormt. Je kunt er ook voor kiezen gewoon het dieetvoer te blijven geven als dat goed werkt.

Samengevat

Het is belangrijk om te onthouden dat sommige katten meer dan één huidaandoening tegelijk kunnen hebben. Naast de onderliggende oorzaak kunnen er complicaties optreden als gevolg van secundaire infecties en zelfverwonding. Zoals we al zeiden, wees geduldig: het kan even duren voordat de dierenarts de huidziekte van je kat helemaal onderzocht heeft. Maak het voorgeschreven behandelplan altijd helemaal af. Als je twijfels hebt, kan je de dierenarts vragen om uit te leggen waarom hij of zij juist voor die bepaalde behandeloptie gekozen heeft.

Ook als je kat geen voedselallergie heeft, kan de dierenarts aanraden om over te stappen op een voer dat speciaal bedoeld is voor katten met een huidziekte. Deze soorten voer helpen om de huidbarrièrefunctie een boost te geven en sterk te houden. Ze bevatten essentiële vetzuren om de huid gezond te houden en ontstekingen te beperken, en toegevoegde antioxidanten om celschade te verminderen.

Veel huidproblemen zijn goed te behandelen met geduld en goed teamwerk. Hopelijk zal je kat spoedig geen last meer hebben van jeuk en weer helemaal in orde zijn.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de eerste tekenen van dermatitis bij katten?

De eerste tekenen van dermatitis bij katten bestaan meestal uit overmatig poetsen, krabben en haarverlies.

Is dermatitis bij katten besmettelijk?

Allergische dermatitis is niet besmettelijk. Sommige andere huidaandoeningen die door bepaalde parasieten worden veroorzaakt, kunnen echter wel besmettelijk zijn voor andere huisdieren en mensen. Als jij of je familie wijzigingen in de huid opmerkt, raadpleeg dan je dierenarts en je huisarts.

Kan stress een oorzaak zijn van huidproblemen bij katten?

Ja, door stress veroorzaakte of psychogene alopecia leidt vaak tot haarverlies bij katten. Hier kun je daar meer over lezen.

Wat is de beste vlooienbehandeling voor katten met huidallergieën?

Er zijn veel effectieve vlooienbehandelingen verkrijgbaar. Volg het advies van je dierenarts en gebruik nooit producten die niet aangeven dat ze veilig zijn voor katten.

Kan een dieet helpen bij de dermatitis van mijn kat?

In veel gevallen wel. Een therapeutisch dieet voor huidproblemen bevat bepaalde ingrediënten die de gezondheid en werking van de huid ondersteunen.

Gecontroleerd door Dr. Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA en Dr. Emma Milne BVSc FRCVS.

Hills Author Hills Author
Medewerker auteur

Een van onze medewerkers heeft dit artikel voor u voorbereid