Spijsverterings- en maagdarmstoornissen behoren tot de meest voorkomende gezondheidsproblemen bij honden. Ze zijn van invloed op hun vermogen om voedsel te verteren en belangrijke voedingsstoffen te absorberen. Of je hond nu last heeft van plotseling overgeven, chronische diarree of onverklaarbaar gewichtsverlies, het is essentieel om de tekenen vroeg te herkennen. Deze gids beschrijft de meest voorkomende spijsverteringsstoornissen, inclusief symptomen, oorzaken en wat je kunt doen om de gezondheid van je hond te ondersteunen.

Wat zijn maagdarm- en spijsverteringsstoornissen?

Maagdarmstoornissen en -ziektes tasten de maag en de darmen van honden aan, met als resultaat meestal overgeven en diarree. Je ziet misschoen bloed in de ontlasting van je hond of waterige poep. Elke aandoening die de vertering of absorptie van voedsel vermindert of de doorgang ervan door het spijsverteringskanaal verandert, kan een spijsverteringsstoornis genoemd worden. Een gezonde spijsvertering is van vitaal belang voor je hond om de voedingsstoffen uit het voer te kunnen gebruiken om weefsel op te bouwen en te repareren en energie te krijgen. Spijsverteringsstoornissen kunnen leiden tot uitdroging, ondervoeding en een verstoord evenwicht tussen zuren-basen en elektrolyten. Het is dus belangrijk om de signalen te herkennen en de dierenarts te raadplegen.

Soorten maagdarm- en spijsverteringsproblemen bij honden en hun oorzaken

Er zijn veel verschillende soorten spijsverteringsstoornissen. De dierenarts kan testen uitvoeren om de precieze oorzaak van het probleem van je hond te bepalen. De oorzaken kunnen variëren van het eten van iets ongeschikts (d.w.z. iets anders dan zijn normale hondenvoer) tot slechte reacties op voedsel, infecties of een gebrek aan verteringsenzymen. Sommige rassen, zoals Duitse Doggen, Duitse Herders, Golden Retrievers en Collies zijn vatbaarder voor bepaalde spijsverteringsproblemen. Regelmatig vastgestelde aandoeningen zijn:

  • Acute gastro-enteritis
    Dit is de meest gebruikelijke oorzaak van maagproblemen bij honden. De symptomen zijn meestal plotseling overgeven en diarree, maar alleen diarree is ook mogelijk. Het kan meerdere oorzaken hebben: iets verkeerds eten (we weten allemaal dat honden graag alles opeten!), parasieten, virussen, lichaamsvreemde stoffen enz.

  • Chronische enteropathie of darmontsteking
    In tegenstelling tot de plotselinge symptomen die we zojuist noemden, verschijnen chronische enteropathieën meer geleidelijk en duren ze langer. Diarree en gewichtsverlies zijn veel voorkomende verschijnselen. Er kunnen ook hier verschillende oorzaken zijn, zoals slechte reacties op voedsel en genetica.

  • Colitis
    De colon maakt deel uit van de dikke darm. Wanneer deze ontstoken raakt, heet dit colitis. Het is meestal erg makkelijk te herkennen en de meeste honden hebben dezelfde verschijnselen – ze zien eruit alsof ze nodig moeten poepen, ze proberen hard om te poepen zonder dat het lukt en – een klassiek teken – er is vers bloed en/of slijm in de ontlasting. 

  • Alvleesklierontsteking
    Pancreatitis (alvleesklierontsteking) bij honden is een serieuze aandoening en kan levensbedreigend zijn. Veel voorkomende verschijnselen van pancreatitis zijn plotseling overgeven, depressie en gebrek aan eetlust. Het is ook een erg pijnlijke aandoening, dus je hond kan rusteloos zijn en een karakteristieke ’buighouding’ aannemen om te pijn te verlichten. Als je vermoedt dat je hond pancreatitis heeft, neem hem dan zo snel mogelijk mee naar de dierenarts.

  • Exocriene pancreasinsufficiëntie (EPI)
    Deze moeilijk klinkende naam beschrijft een aandoening waarbij honden bepaalde enzymen missen die nodig zijn voor de spijsvertering. De alvleesklier produceert enkele van deze enzymen. Als ze ontbreken passeert het voedsel zonder dat je hond de voedingsstoffen op kan nemen. Honden met EPI hebben vaak veel honger, maar toch verliezen ze gewicht en zien ze er niet gezond uit. Omdat ze vet niet goed verteren, is hun ontlasting vaak grijs van kleur. Sommige rassen, zoals Duitse Herders, zijn er vatbaarder voor dan andere. Normaal gesproken zullen voedingssupplementen met de ontbrekende enzymen een goed resultaat opleveren.

  • Ongewenste reacties op voedsel
    Onder ongewenste reacties op voedsel vallen voedselallergieën en -intoleranties. Honden kunnen om meerdere redenen slecht reageren op bepaalde soorten voedsel. Samen staan deze reacties bekend als ongewenste reacties op voedsel. Echte voedselallergieën zijn zeldzamer dan men denkt en worden vaak veroorzaakt door een reactie op eiwitten in bijvoorbeeld rundvlees, kip of zuivelproducten. Voedselallergieën kunnen leiden tot overgeven en diarree, plus huidproblemen zoals jeuk.

  • Constipatie
    Net als mensen hebben honden moeite met poepen wanneer ze geconstipeerd zijn, dus zullen ze veel minder vaak naar het toilet gaan. Constipatie kan allerlei oorzaken hebben. Het eten van botten kan de ontlasting hard en weerbarstig maken. Uitdroging of trage darmen kunnen ook leiden tot droge en moeizame ontlasting.

Heeft mijn hond een spijsverteringsaandoening?

De meest voorkomende tekenen van spijsverteringsstoornissen zijn zachte ontlasting of diarree. Als je hond spijsverteringsproblemen heeft, zal je waarschijnlijke enkele (of alle) van deze symptomen opmerken.

  • Braken
  • Oprispingen
  • Winderigheid
  • Verzwakking
  • Diarree/constipatie

Chronische spijsverteringsaandoeningen kunnen voor veel honden een slopend probleem zijn. De dierenarts dient grondige testen uit te voeren om zo een diagnose te stellen.

Wanneer zijn spijsverteringsproblemen bij honden een noodgeval?

Net als bij mensen die last hebben van hun maag, gaan veel milde gevallen van acute gastro-enteritis vanzelf over. Zodra het lichaam zich grondig van het problematische materiaal ontdaan heeft, herstellen de darmen zich en gedragen ze zich weer normaal. De dierenarts kan je een herstelvoer met weinig smaak geven. Als je je hond dit geeft, kan dit helpen om de problemen sneller op te lossen. Sommige maag- en spijsverteringsproblemen kunnen ernstig of zelfs levensbedreigend zijn voor honden. Er is dan zeer dringend medische hulp nodig. Ga onmiddellijk naar de dierenarts in de volgende gevallen:

  • Je hond is lusteloos en gedeprimeerd of wil zich niet bewegen.
  • Je hond is uitgedroogd. Als je twijfelt, kan je de huidtenttest uitvoeren. Trek de schouderhuid voorzichtig naar boven en laat hem weer los. De huid hoort onmiddellijk de normale positie weer in te nemen. Als dit langzaam gebeurt, is je hond uitgedroogd. Als de huid niet in de oorspronkelijke positie terugkeert, is je hond ernstig uitgedroogd. Wees extra waakzaam bij puppy’s, kleine honden en oudere honden. Ze raken veel sneller uitgedroogd of ziek dan volwassen honden.
  • Je hond is al meer dan 24 uur aan het overgeven.
  • Je hond lijkt pijn te hebben – hij krimpt ineen, jankt, wil zich niet bewegen of neemt zonder reden de buighouding aan.
  • Je hond eet niet.
  • Je hond probeert over te geven, maar het lukt niet. Dit kan een teken zijn van een maagtorsie, wat een levensbedreigend noodgeval is.
  • Er is bloed of iets wat lijkt op koffiedik in het braaksel of de ontlasting is erg donker of zwart. Dit kan duiden op een darmbloeding.

Spijsverteringsstoornissen bij honden behandelen: het belang van voeding

Spijsverteringsstoornissen komen vaak voor bij honden en verdwijnen meestal binnen enkele dagen. De dierenarts kan je voor een paar dagen speciaal voer geven voor het herstel van maag en darmen, zodat je hond gedurende deze periode optimale voeding krijgt. Deze soorten voer zijn zeer goed verteerbaar en bevatten hoogwaardige eiwitbronnen. Ze bevatten ook een optimale mix van vezels, zodat het darmmicrobioom zich herstelt, plus toegevoegde antioxidanten en omega-vetzuren om de ontstoken darmen te kalmeren. Stop niet met voeren, tenzij je hond actief aan het overgeven is. Voeding is essentieel voor het herstel van de darmen.

Sommige honden moeten langer opgevolgd worden, omdat ze regelmatige of blijvende spijsverteringsproblemen hebben. Een verandering van voer is vaak de enige behandeling die nodig is wanneer honden spijsverteringsproblemen hebben. Het juiste voer voor de behandeling van maagdarmproblemen hangt af van de onderliggende oorzaak en de symptomen van de aandoening. Hier volgen de soorten voer die je hond nodig kan hebben:

  • Gehydrolyseerd voer of voer met een nieuwe eiwitbron in het geval van ongewenste reacties op voedsel. Het doel van deze soorten voer is om het ingrediënt waar je hond op reageert te verwijderen.

    • In gehydrolyseerd voer is het eiwit afgebroken tot zeer kleine deeltjes die zó klein zijn dat het lichaam ze niet herkent als allergenen. In theorie mogen alle honden, met welke ongewenste reactie op voedsel dan ook, deze soorten voer hebben.

    • Voer met een nieuwe eiwitbron worden geselecteerd om je hond een nieuw eiwit te geven dat hij nog nooit gegeten heeft. Deze soorten voer bevatten vaak één enkele bron van dierlijke eiwitten, zoals eend, hert of zelfs insecten. Het kan lastig zijn om het juiste voer te kiezen als jij en de dierenarts niet precies weten welke soorten voer je hond de afgelopen jaren wel of niet gegeten heeft.

  • Voer met een laag en zeer laag vetgehalte voor honden met pancreatitis.
  • Voer met een hoog gehalte aan prebiotische vezels. Deze soorten voer zijn zeer geschikt voor veel gevallen van diarree en ondersteunen een goed darmmicrobioom. Ook sommige honden met chronische enteropathieën kunnen er baat bij hebben.
  • Voer met een hoog gehalte aan ruwe vezels. Deze soorten voer worden gebruikt voor honden met diabetes om het vrijkomen van suiker in het bloed te vertragen. Ze zijn ook nuttig in sommige gevallen van constipatie of voor honden die regelmatig hun anaalklieren moeten laten legen. Het hoge vezelgehalte maakt de ontlasting steviger en helpt om de opbouw van vloeistoffen in de anaalklieren te reduceren.

Het is belangrijk om je hond nooit een therapeutisch voer te geven zonder toestemming van de dierenarts, vooral als je een opgroeiende puppy met spijsverteringsproblemen hebt. Veel van de soorten voer hierboven zijn niet geschikt voor de groei.

De meest spijsverteringsproblemen bij honden gaan vanzelf over, maar sommige moeten levenslang behandeld worden met voer. Werk samen met het team van de dierenarts en volg hun advies op. Hopelijk zal je hond een gelukkig en gezond leven leiden zonder spijsverteringsproblemen.

Veelgestelde vragen over maagdarmproblemen bij honden

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van spijsverteringsproblemen bij honden? 

De meest voorkomende oorzaak is dat ze iets eten wat niet de bedoeling is. Andere veelvoorkomende oorzaken zijn pancreatitis, colitis, parasieten, infecties en vreemde voorwerpen.

Hoe weet ik of de maagproblemen van mijn hond ernstig zijn? 

Ga altijd zo snel mogelijk naar de dierenarts als je bloed ziet in zijn braaksel of ontlasting of zijn uitwerpselen zwart zijn, bij lusteloosheid, pijn, uitdroging of verlies van eetlust of als je hond probeert over te geven, maar hier niet in slaagt.

Kan hondenvoer spijsverteringsstoornissen veroorzaken? 

Ja. Honden kunnen ongewenste reacties hebben op van alles, maar meestal gaat het om eiwitbronnen zoals kip en rundvlees. De dierenarts kan een gehydrolyseerd voer of een voer met een nieuwe eiwitbron aanraden om deze gevallen te behandelen.

Hoe worden spijsverteringsproblemen behandeld bij honden? 

Dit hangt af van de onderliggende oorzaak. Ondersteunende verzorging met vloeistoffen, veranderingen in het dieet en medicijnen om het overgeven te stoppen en de ontsteking te remmen behoren allemaal tot de mogelijkheden. Honden met EPI zullen supplementen met enzymen nodig hebben om ze te helpen hun voer te verteren.

Kan ik spijsverteringsproblemen voorkomen bij mijn hond?

Tot op zekere hoogte. Geef hem een consistent dieet, vermijd mensenvoedsel (veel voedingswaren, zoals chocola, uien, druiven, rozijnen en zoetstoffen zoals xylitol, zijn giftig), houd voedsel en huishoudelijke gifstoffen buiten bereik en zorg ervoor dat hij up to date is wat betreft behandelingen tegen parasieten en inentingen.

Gecontroleerd door Karen Shenoy, DVM en Emma Milne, BVSc FRCVS.

Hills Author Hills Author
Medewerker auteur

Een van onze medewerkers heeft dit artikel voor u voorbereid